Ana içeriğe atla

Kayıtlar

Halkçılık etiketine sahip yayınlar gösteriliyor

Yorum yorgunluğu

Gelen yorumların adrenalininin yüksekliği dikkatimi çekiyor. 1990'larda, Berlin Duvarı yıkıldı, ideoloji bitti derlerdi. Geçen yirmi yıl boyunca da bunu tekrar edip durdular. En sonunda 2010 Aralık'ının 19'unda radikal gazetesi manşet attı: Halk açılımı ! Bir de resim yapmışlar, sola koydum, CHP'nin temsili 6 okunun Halkçılık oku öne fırlamış, bir de spot var yanında: Bir ok öne fırladı!. CHP kurultayında Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu'nun programı 1970'lerin Ecevit popülizminin bir tekrarı görünümünde. Bu kadarı geçen 20 yılda asla tam olarak söylenemezdi. Bu derece popülizm hiçbir sol parti tarafından ifade edilmemişti. Gerçektir değildir, geçerlidir imkansızdır, bunu tartışırız. Ama CHP böylece adrenalini 77-78'deki kadar olmasa bile onu hatırlatacak şekilde yükseltiyor. 

Popülizme yeni bakışlar. 12 Kasım 2010, Tarık Zafer Tunaya Kültür Merkezi, konuşma özeti

Popülizm ve elitizmle ilgili garip bir çelişki, hatta çapraşıklık var. Elitistler kimseyi beğenmedikleri, gizli ya da açık herkesi aşağıladıkları halde çok seviliyor, takip ediliyorlar. “Fan”ları var. Popülistler herkese yararlı olmayı, en azından zararlı olmamayı ilke edinmişler. Fakat insanlar popülistlerden ya kaçıyor ya da onlara hakaret ediyorlar. Bu çelişkinin bir açıklaması var. Zaaf. İnsanlar elitistlerle Aristotelyen anlamda mimetik ilişki kuruyorlar, yani onlara özeniyorlar. “Duruş” deniyor buna. Duruş poz demek. Ama poz olumsuz, duruş olumlu anlamda kullanılıyor. Poz ya da duruş aynıdır aslında. Doğal değildir. Zorlamadır. Naif değildir. Bilinçlidir. Samimi görüntüsü altında ya hesap vardır ya farkındalık. Özenme, mimesis, taklit, özenti... Ne dersek diyelim, seçkinlere ya da seçkincilere perestiş etmek masum ve masum olmayan iki tarafa sahiptir. 

Neden halkçı değil popülist?

Yeni Destan yerine Neo-Epik dediğim gibi Halkçılık yerine Popülizm diyorum. Nasıl ki "yeni destan" akla "Yeni Türkü", "Çağdaş Türkü", "Yeni Bütün" gibi goşist çevreleri akla getirecek idiyse, Halkçılık terimi üzerinde de Kemalistlerin ipoteği var. Kelimeler uzayda var olmazlar, onları kullananlar şekillendirir ve anlamlandırır. Konuyu biraz bu yönden kurcalayınca popülizm teriminin dünyada gelmiş geçmiş bütün halkçılık türlerini yakınlaştıran bir terim, İngilizce de olsa İngiliz dili sınırlarıyla ilgisi olmayan bir terim olduğunu gördüm. Güncel siyasette ve sanat alanında sevmediğim adamlar başkalarını, genellikle halkın sempati duyduğu kişi, siyaset ve etkinlikleri popülist olmakla suçluyordu. Popülistin karalığı çarpıcıydı, popüler ve elitin aklığına karşı. Yarı şaka yarı ciddi, Fayrap'ın logosunun altına "Popülist edebiyat dergisi" yazdım. Bizi suçladıkları şeyi üstlendim yani. Neden popülizmle suçluyorlardı bizi? Çünkü biz kendi...

Tasavvuf, halkçılık

Tasavvuf hâldir, söz değildir, söz ile ele geçmez, diyor Geylani Hazretleri. “Şeriata aykırı bir hal içinde uçarken görürseniz, vurup düşürün beni.” diyen yine Geylani Hazretleridir. Hal; insanın kendini bilmesi, dünyadaki yeri tespit etmesi demektir. “Dünyada garip bir yolcu gibi ol” demenin anlamını kavramaya çalışmaktır tasavvufun özü. İslam gariplerin dinidir, her şeyini kaybetmeyi göze alanların dini. Hz. Ebubekir’in açlıktan ciğerleri kokmuştur. Peki neden ve niçin? Cenneti istediği için mi, biraz da mistik falan olayım diye mi? Sadece Hz. Ebubekir mi, bütün sahabe için bu geçerlidir. Bunlar çok soyut ve anlaşılmaz şeyler mi? Halk için değil.

Sen ben yok, sadece halk var

Ezoterizm ve Halkçılık yazımdan alınanlar olmuş. Bir kere alınmak, kırılmak halkçılığın doğasına aykırı bir şey. Alınganlık aile içinde veya arkadaş çevresinde olması kabul edilebilecek bir şey. Bir halkçının halkçılık yolunda alınma hakkı yok. Küsmek, sıkılmak, kendini verememek, kalbinde bir karşılık bulamamak gibi şeyler halkçılık açısından birer süslü lükstür. Zaten benim o yazıda söylediklerim buna da çıkan şeyler. Ezoterizm alıngan olmakla başlıyor. Ben kimim, ben neden böyleyim, ben, bende, benden olanla olmayan nedir, alem nedir, felek nedir vesaire vesaire. Sol beyin hareketleri yani. Ben ezoterik yerine eksoterik olmayı, yani içe dönmeyi değil dışa çıkmayı başlatmak istemiştim. Görüyorum ki, sürekli Fayrap'ın, grubumuzun ya da İslamcı camianın içine dönmek zorunda kalıyoruz. Fayrap'ı, grubumuzu, İslamcı camiayı severim, sayarım, birçok duygularım da var bunlara karşı, karmaşık duygular; ama asla mesele etmiyorum. Bunlar çoğu zaman bizim sınırlarımızı (korkularımızı) y...

Ezoterizm ve halkçılık

Burayı ve genel olarak popülist kültür, popülist edebiyat yolunu felsefi ıvır zıvırı konuşun, tartışın, kukumav kuşları gibi, diye açmadık. Cahit Zarifoğlu bu lafı, yani kukumav kuşlarını "Türkiye darül harp midir, darül İslam mıdır?" tartışması için söylemiş. Siz gidin kukumav kuşları gibi tartışın bunu demiş. Bunun anlamı bir şey yaptan ibarettir. Bir şey yap iyi bir şey olsun. Yok kesin doğru nedir, ondan emin olabilir miyiz, Taraf gazetesinden kuşku duymama şansımız yok mu, Pınar Selek hayırhah biri olamaz mı, ruh ve nefs nedir, ne değildir, halk depresyona girer mi? Bunları ömür boyu kukumav kuşları gibi tartışabilirsiniz. Tartışmayın veya tartışamazsınız demem. Umrumda bile olmaz. Ben ordan geçmiş biriyim (sadece) ve bunun için umrumda değil bilhassa. Nasıl bilebiliriz, insan bir şeyi nasıl biliyor; bilmekle yapmak ilişkisi nedir... ben yıllarımı bu soruya verdim. Felsefe sıfır Fener iki diyorum şimdi. Bundan nasıl emin olabiliriz diyene de girişmem sonuçta. Ama gitsin ...

Kim suçlu?

Diyarbakır'ın  Çınar İlçesi'ne bağlı Yuvacık Köyü'nde, geçen yıl 6 yaşındaki oğlu Enes'i anasınıfına kayıt yaptırmak isteyen Elif Satık, iddiaya göre kayıt parası veremediği için okulun halılarını yıkamak zorunda kaldı. Halıları damda yıkarken kayıp düşme sonucu belkemiğinde kırık olduğu için yürüyemeyen Elif Satık, Milli Eğitim Bakanlığı 'ndan 210 bin TL maddi ve manevi tazminat  istiyor.

Halka hizmet

Halkı küçük görenler, aşağalayanlar hakikat karşısında da aynı pozisyonu alıyor. Halk pistir, yoksuldur ve çirkindir; pis işleri halka yaptırmak gerekir. İşten ortaya çıkan kazanç halkın değildir ama. Her yerde aşağılanıyor halk. Aşağılananlar hınçlarını kendilerinden aşağıda gördükleri halktan alıyor. Seçim zamanlarında "halka hizmet hakka hizmettir" "biz halkımız için yola çıktık." diye bağıranlar daha sonra "biz popülist değiliz." diyeceklerdir. İktidar olmak halka seslenmekle; ama iktidarda kalmak, parsayı toplamak ancak sırtını halka çevirmekle mümkün oluyor demek. Sadece halka mı sırtını dönüyor bu adamlar?

Herkes popülist olabilir mi?

Sonradan halkçı olunmaz, bir insan halkçı olarak doğar ya da hiçbir zaman halkçı olmayacaktır. Bu mutlaktır, aksi mümkün değildir. Halkçı doğum bir adalet beklentisiyle doğmuş olmak anlamındadır. Bunu size ananız babanız yahut daha büyük aile efradı bilerek veya bilmeyerek aşılar. Ya da arkadaş çevresinde, mahallede, okulda farkında olmadan bu aşıyı almış bulursunuz kendinizi. Aileniz size "Zengine ezilme, yoksulu ezme" derse, mesela, aha popülist oldunuz bitti gitti.